1. Islahın Kapsamı ve Sayısı

• Islahın Yapılabilirliği: Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir.
• Bir Davada Islahın Sayısı: Aynı davada, taraflar yalnızca bir kez ıslah yoluna başvurabilir.

2. Islahın Zamanı ve Şekli

• Islah Süresi: Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Yargıtay’ın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir. Ancak, bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz.
• Islahın Şekli: Islah, sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Eğer karşı taraf duruşmada hazır değilse ya da ıslah talebi duruşma dışında yapılırsa, yazılı talep veya tutanak örneği, karşı tarafa bildirilir.

3. Islah Sebebiyle Ortaya Çıkan Yargılama Giderleri ve Karşı Tarafın Zararının Ödenmesi

• Yargılama Giderleri ve Teminat: Islah eden taraf, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan yargılama giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararları karşılamak üzere hâkimin takdir edeceği teminatı, bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Aksi hâlde, ıslah yapılmamış sayılır.
• Eksik veya Fazla Teminat: Karşı tarafın zararının kesin olarak tespit edilmesinden sonra, mahkeme veznesine yatırılan teminat eksikse tamamlatılır, fazla ise iade edilir.

4. Islahın Etkisi

• Islahın Geçerliliği: Islah, bunu yapan tarafın teşmil edeceği noktadan itibaren bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurur.
• Geçersiz Kılınamayan Durumlar: İkrar, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları ve beyanları, keşif ve isticvap tutanakları gibi işlemler, ıslah ile geçersiz kılınamaz. Ancak, ıslahtan sonra yapılacak tahkikat sonucuna göre, bu işlemlerin göz önünde tutulması gerekmiyorsa, bunlar da yapılmamış sayılabilir.

5. Davanın Tamamen Islahı

• Yeni Dava Dilekçesi Verme Zorunluluğu: Davasını tamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bu bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır. Aksi hâlde, ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve dava, ıslah edilmemiş gibi devam eder.

6. Kısmen Islah

• Islah Süresi: Kısmen ıslaha başvuran tarafa, ıslah ettiği işlemi yapması için bir haftalık süre verilir. Bu süre içinde ıslah edilen işlem yapılmazsa, ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.

7. Kötüniyetli Islah

• Kötüniyetli Islah Durumu: Eğer ıslah, davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek amacıyla yapılmışsa, mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir. Ayrıca, kötüniyetli ıslaha başvuran taraf, karşı tarafın uğradığı zararları ödemekle yükümlü olur ve disiplin para cezasına mahkûm edilir. Cezanın tutarı, beş yüz Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar değişebilir.

8. Maddi Hataların Düzeltilmesi

• Hata Türleri ve Düzeltilmesi: Tarafların veya mahkemenin dava dosyasındaki açık yazı ve hesap hataları, karar verilinceye kadar düzeltilebilir.
• Yargılama Giderlerinin Dikkate Alınması: Taraflardan birinin yazı veya hesap hatasını düzeltmesi sonucu yargılama uzamışsa, bu durum yargılama giderlerinin belirlenmesinde dikkate alınır.

Sonuç

Islah, yargılama sürecinde tarafların işlemlerini düzeltmeleri için önemli bir mekanizmadır. Hem dava sürecini doğru yönlendirmek hem de usul hatalarını düzeltmek amacıyla yapılan ıslah, tarafların haklarını güvence altına alır. Ancak, kötü niyetli ıslah başvuruları, davaların uzamasına ve karşı tarafın zarar görmesine yol açabilir. Trabzon avukatlık hizmetlerinde, müvekkillerimizin menfaatlerinin korunması için ıslah süreçleri titizlikle yönetilmektedir. Yargılama sürecinde karşılaşılan maddi hatalar da, adaletin sağlanması adına hızlı bir şekilde düzeltilmektedir.