1. Keşif Kararının Alınması

• Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla bizzat keşif yapabilir. Keşif, hâkimin duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede yapılır.
• Keşif kararı, taraflardan birinin talebi üzerine veya resen alınabilir, mahkeme sözlü yargılamaya kadar keşif kararı verebilir.
• Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurabilir.

2. Keşfe Yetkili Mahkeme

• Keşif, davaya bakan mahkeme tarafından yapılır. Eğer keşif konusu mahkemenin yargı çevresi dışında ise, inceleme istinabe yöntemiyle yapılır.
• Keşif konusu büyükşehir belediyesi sınırları içinde ise, davaya bakan mahkeme de bu keşfi yerine getirebilir.

3. Keşfin Yapılması

• Keşfin yeri, kapsamı ve zamanı mahkeme tarafından belirlenir. Taraflar keşif sırasında hazırsa, keşif onların huzurunda yapılır, aksi takdirde yokluklarında yapılır.
• Keşif sırasında, mahkeme tanık ve bilirkişi dinleyebilir. Yapılan işlemler ve beyanlar tutanağa geçirilir. Bu tutanağa, hâkimin gözlemleri de eklenir ve gerekli belgeler de tutanağa eklenir.
• Mahkeme, bir olayın nasıl geçmiş olabileceğini tespit etmek amacıyla temsili uygulama da yaptırabilir.

4. Keşfe Katlanma Zorunluluğu

• Taraflar ve üçüncü kişiler, keşif kararına uymak ve engelleyici tutumlardan kaçınmak zorundadır.
• Eğer taraflardan biri keşif yapılmasına karşı koyarsa, o kişi ispat yükünü kendisine düşen taraf olarak kabul edilir ve diğer taraf, iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır.
• Üçüncü kişi için keşif, uygun bir zamanda yapılır ve üçüncü kişiye önceden bildirilir. Eğer üçüncü kişi keşfe katılmazsa, hâkim, karşı koyma sebebiyle oluşan giderleri ve cezaları uygulayabilir.
• Üçüncü kişi, tanıklıktan çekinme hakkını ileri sürerek keşfe katlanma yükümlülüğünden kaçınabilir.

5. Soybağı Tespiti İçin İnceleme

• Soybağı tespiti için vücuttan kan veya doku alınmasına katlanmak, herkes için zorunludur, ancak bu işlem sağlık açısından tehlike oluşturmamalıdır.
• Haklı bir sebep olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması durumunda, hâkim, incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verebilir.
• Üçüncü kişi, tanıklıktan çekinme hakkını ileri sürerek bu yükümlülükten kaçınamaz.

Sonuç
Keşif, mahkemenin uyuşmazlık hakkında bilgi edinme yöntemlerinden biridir ve tarafların hukuki süreçlerdeki hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyebilir. Trabzon avukatlık hizmetleri, keşif kararı ve keşfe katlanma yükümlülükleri konusunda müvekkillerine doğru bilgilendirme ve rehberlik sağlayarak, hukuki hakların korunmasına yardımcı olur. Bu süreç, doğru yönetildiğinde, davaların daha hızlı ve etkin çözülmesine katkı sağlar.